ทำไมคนส่วนใหญ่ไม่เคยถูกรางวัลใหญ่ คำถามที่หลายคนเคยถามตัวเองอย่างน้อยสักครั้งหลังจากตรวจหวยแล้วไม่ถูกรางวัล ทำไมเราถึงไม่เคยถูกรางวัลใหญ่เลย” ทั้งที่ก็เล่นเหมือนคนอื่น ใช้เลขตามความเชื่อ ดูสถิติย้อนหลัง หรือแม้แต่เล่นติดต่อกันมานานหลายปี ความจริงแล้ว เหตุผลที่คนส่วนใหญ่ไม่เคยถูกรางวัลใหญ่ ไม่ได้เกิดจากโชคร้ายส่วนตัวเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลลัพธ์ของโครงสร้าง ระบบความน่าจะเป็น และพฤติกรรมของมนุษย์ที่ซับซ้อนกว่านั้นมาก บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจประเด็นนี้อย่างเป็นเหตุเป็นผล เพื่อให้เห็นภาพตามความจริง และช่วยปรับมุมมองในการเล่นอย่างมีสติ รางวัลใหญ่ถูกออกแบบมาให้มี “คนได้น้อยมาก” ความจริงข้อแรกที่ต้องยอมรับคือ รางวัลใหญ่ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อให้คนส่วนใหญ่ได้ แต่ถูกออกแบบมาให้ “หายาก” ตั้งแต่ต้น ไม่ว่าจะเป็นหวยอเมริกา หวยประเทศอื่น หรือเกมเสี่ยงโชคใด ๆ ระบบรางวัลใหญ่ต้องการความหายากเพื่อรักษามูลค่า หากมีคนถูกรางวัลใหญ่บ่อย เงินรางวัลก็จะไม่สามารถสูงได้อย่างที่เห็นในข่าว การที่คนส่วนใหญ่ไม่เคยถูกรางวัลใหญ่ จึงไม่ใช่ความผิดพลาดของระบบ แต่คือ “หน้าที่ของระบบ” ความน่าจะเป็นทำงานอย่างซื่อสัตย์เสมอ อีกเหตุผลสำคัญคือหลักความน่าจะเป็น ซึ่งเป็นหัวใจของการเสี่ยงโชค รางวัลใหญ่ต้องอาศัยการตรงกันของตัวเลขจำนวนมาก ยิ่งจำนวนตัวเลขเพิ่มขึ้น โอกาสถูกรางวัลก็ยิ่งลดลงแบบทวีคูณ ในเชิงคณิตศาสตร์ คนหนึ่งคนที่ซื้อหวยเพียงไม่กี่ชุดต่อครั้ง แทบไม่มีความได้เปรียบอะไรเลยเมื่อเทียบกับจำนวนชุดตัวเลขทั้งหมดที่เป็นไปได้ ระบบไม่ได้เลือกใครเป็นพิเศษ ทุกคนมีโอกาสเท่ากัน
